Cafe açma maliyeti, tek bir rakam değil, birbirinden bağımsız beş büyük kalemin toplamıdır: kira ve depozito (varsa devir bedeli), dekorasyon, ekipman, ilk stok ve açılıştan önceki aylarda dönen giderler. 20 metrekarelik bir al-götür kahveci ile 100 metrekarelik bir butik cafe arasındaki fark, çoğu zaman bu kalemlerin her birinde katlarca büyür.
Bu yüzden size bir “ortalama maliyet” vermiyoruz. İnternette dolaşan tek rakamlar, kimin kirasıyla, hangi semtte, hangi makineyle hesaplandığını söylemediği için işe yaramaz; 2026 Türkiye’sinde fiyatlar da birkaç ayda bir değişiyor. Bunun yerine bütçenizi kalem kalem kurmanızı sağlayan bir şablon, açılış öncesi bir kontrol listesi ve cafe açmak için gerekli belgelerin resmî kaynaklara dayanan bir listesini veriyoruz.
Belgeler konusunda bu yazı genel bilgidir. Bağlayıcı olan, belediyenizin, İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün ve mali müşavirinizin söyledikleridir. Bilgiler Ekim 2026 itibarıyladır.
Önce konsept: hangi cafe?
Bütçeyi belirleyen ilk karar, metrekareden önce konsepttir. Üç yaygın model:
| Model | Alan | Oturma | Mutfak | Ekip | Bütçeyi büyüten kalem |
|---|---|---|---|---|---|
| Al-götür kahveci | 20–30 m² | Yok ya da birkaç tabure | Yok; hazır tatlı ve sandviç | 1–3 kişi | Espresso makinesi, değirmen, konum |
| Butik cafe | 60–100 m² | 20–40 kişi | Basit sıcak mutfak | 4–8 kişi | Dekorasyon, mobilya, kira |
| Cafe-restoran | 100 m² ve üstü | 40 kişi ve üstü | Tam mutfak, davlumbaz | 8 kişi ve üstü | Mutfak ekipmanı, havalandırma, personel |
Konseptin bir de belge tarafı vardır: alkol servis edecek misiniz? Alkollü içki verilen bir yer, ruhsat açısından başka bir kategoriye girer (aşağıda anlatıyoruz). Bu kararı kira sözleşmesini imzalamadan önce verin.
Bütçe kalemleri: açılış bütçesinin şablonu
Açılış bütçesini aşağıdaki kalemlerle kurun. Her satır için en az iki yazılı teklif alın ve tarihini not edin; 2026’da üç ay önceki bir teklif, bugünkü fiyat değildir.
| # | Kalem | Ne içerir | Nasıl fiyat alınır |
|---|---|---|---|
| 1 | Kira ve depozito | İlk ay kirası, depozito (sözleşmeye göre genellikle birkaç aylık kira), emlakçı komisyonu | İlan siteleri ve semtteki emlakçılar; aynı sokakta en az üç dükkân |
| 2 | Devir bedeli | Hazır bir işletmeyi devralıyorsanız ödenen bedel | Devralan ekipmanın ve ruhsatın gerçek durumunu ayrıca kontrol edin |
| 3 | Tadilat ve dekorasyon | Elektrik, su tesisatı, zemin, boya, aydınlatma, tezgâh, tabela | Müteahhitten kalem kalem teklif |
| 4 | Mobilya | Masa, sandalye, tabure, dış mekân mobilyası | Yeni ve ikinci el karşılaştırması |
| 5 | Kahve ekipmanı | Espresso makinesi, değirmen, su arıtma, süt soğutucu | Yeni, ikinci el ve kiralama teklifleri |
| 6 | Mutfak ve soğutma | Buzdolabı, tezgâh altı soğutucu, tost makinesi, fırın, bulaşık makinesi, vitrin | Endüstriyel mutfak tedarikçileri |
| 7 | Sipariş sistemi ve yazıcı | Sipariş alma ve kasa düzeni, fiş yazıcı, kâğıt | Mevcut telefon ve tabletler; bir termal yazıcı |
| 8 | Yazarkasa ve kart okuyucu | ÖKC (yeni nesil yazarkasa) ve banka POS’u | Banka ve yetkili satıcı teklifleri; mali müşavirinize danışın |
| 9 | İlk stok | Kahve çekirdeği, süt, şurup, tatlı, ambalaj, temizlik malzemesi | İlk iki hafta için tedarikçi teklifleri |
| 10 | Belge ve resmî giderler | Ruhsat harçları, kayıt işlemleri, mali müşavir ücreti | Belediye ve mali müşavir |
| 11 | Açılış öncesi personel | Eğitim haftası maaşları, iş kıyafeti | Kendi personel planınız |
| 12 | Açılış pazarlaması | Tabela, sosyal medya, açılış ikramları | Kendi planınız |
| 13 | Yedek nakit | İlk üç ayın açığını kapatacak tutar | Aşağıdaki başa baş hesabından |
Bütçeyi en çok aşan üç kalem
- Tadilat. Eski bir dükkânda elektrik tesisatının espresso makinesini ve fırını aynı anda kaldırmadığı, ancak duvar açılınca anlaşılır. Teklife “beklenmeyen işler” payı ekleyin.
- Devir. Devir bedeli ödediğiniz ekipman çalışmayabilir, ruhsat sizin adınıza otomatik geçmez. Yönetmeliğe göre faaliyet konusu ve adres değişmiyorsa devralanın başvurusuyla ruhsat yeni işletmeci adına yeniden düzenlenir; başvuruyu siz yapmalısınız.
- Bekleme süresi. Ruhsat, tadilat ya da tedarik gecikirse kira işlemeye devam eder. Bu yüzden yedek nakit bir lüks değildir.
Cafe açmak için gerekli belgeler
Bir cafe için temel belgeler şunlardır. Hangisinin hangi sırayla, hangi kurumdan alınacağı belediyeye ve konsepte göre değişir; listeyi mali müşavirinizle ve belediyenin ruhsat birimiyle birlikte netleştirin.
1. Vergi kaydı ve oda kaydı
İşletme açmanın ilk adımı vergi dairesinde mükellefiyet kaydıdır; ardından faaliyetinize göre esnaf ve sanatkârlar sicili ya da ticaret siciline kayıt gelir. Şahıs şirketi mi, limited şirket mi kuracağınızı ve hangi vergi usulüne tabi olacağınızı mali müşavirinizle belirleyin. Bu karar, ileride hangi belgeleri (örneğin adisyon) düzenlemek zorunda olacağınızı da etkiler.
2. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı
Ruhsatı, işyerinin bulunduğu yerdeki belediye verir (belediye sınırları dışında il özel idaresi). Kural, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’te yer alır (10 Ağustos 2005 tarihli Resmî Gazete; sonradan birçok kez değiştirildi, güncel metni mevzuat.gov.tr’den kontrol edin). Yönetmelik işyerlerini üç gruba ayırır ve bir cafe için iki grup önemlidir:
| Sıhhi işyeri | Umuma açık istirahat ve eğlence yeri | |
|---|---|---|
| Hangi cafe | Alkol servis etmeyen cafe, pastane, lokanta | Yönetmelikteki örnekler: meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, kahvehane, kıraathane |
| Başvuru | Başvuru ve beyan formu | Başvuru ve beyan formu |
| Süre | Başvuru uygun bulunursa ruhsat aynı gün verilir; belediye bir ay içinde yerinde kontrol eder | Belediye kolluğun görüşünü alır; başvuru bir ay içinde sonuçlandırılır |
| Ek koşul | Yönetmeliğin genel ve özel şartları | Okul, öğrenci yurdu ve anaokuluna kapıdan kapıya en az 100 metre; içkili yer bölgesi kararı |
Sıhhi işyerinde ruhsat beyana göre verilir: ilk kontrolde eksik çıkarsa bir defaya mahsus 15 gün süre verilir, giderilmezse ruhsat iptal edilir ve işyeri kapatılır. Yani “nasılsa aynı gün veriyorlar” diye eksik bir dükkânla başvurmak, açılıştan sonra kapatılma riskidir.
Belediyeler başvuruda kira sözleşmesi ya da tapu, kimlik ve vergi levhası gibi belgeler ister. İşyerinin türüne ve büyüklüğüne göre itfaiye raporu da istenebilir. Tam listeyi belediyenizin ruhsat ve denetim biriminden isteyin.
3. Gıda işletmesi kayıt belgesi ve karekod
Gıda satan ve toplu tüketim yapılan bir işletme, faaliyete başlamadan önce gıda işletmesi olarak kayıt yaptırır. Kayıt ve onay işlemleri 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 30. maddesine dayanır ve İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne yapılır.
Kaydın bir de yeni bir sonucu var: 28 Temmuz 2025’ten beri kayıt veya onay belgesi düzenlenen bütün gıda satış yerleri ve toplu tüketim yerleri (restoran, kafe, yemekhane), gıda işletmesi karekodunu tüketicinin göreceği bir yerde bulundurmak zorundadır. Karekod, guvenilirgida.tarimorman.gov.tr adresinde işletmenin kimlik veya vergi numarası ve kayıt numarasıyla oluşturulur ve A5 ya da A4 boyutunda asılır. Tarım Cebimde uygulamasıyla okutulduğunda işletmenin kayıt numarasını, unvanını, adresini ve son denetim tarihini gösterir.
Bu karekod, menü karekodundan farklıdır: biri devletin işletme kaydını, diğeri sizin fiyat listenizi gösterir.
4. Personelin hijyen eğitimi
Hijyen Eğitimi Yönetmeliği (5 Temmuz 2013, Resmî Gazete sayı 28698) gıda üretim ve perakende işyerlerinde çalışanların hijyen eğitimini düzenler. Bu belge çalışana aittir ve onu nasıl alacağını e-Devlet ile Halk Eğitim Merkezleri anlatır. İşletme sahibi olarak işiniz, ekibinizin belgesinin olduğundan emin olmaktır.
5. Fiyat listesi ve kapı listesi
Açılış günü kapının önünde ve masalarda fiyat listesi bulunmalıdır. Masalardaki liste karekodla da gösterilebilir, ama isteyen misafire liste ayrıca verilmelidir. Servis, masa ve kuver ücreti alınamaz. Ayrıntılar kuver ve servis ücreti yazımızda.
Çözüm: sabit maliyetleri açılıştan önce küçültün
Yeni bir işletme sahibi bütçenin çoğunu espresso makinesine ve dekorasyona harcar. Sonra ruhsat için istenen bir belge çıkar, açılış iki ay kayar ve kira bu iki ay boyunca işlemeye devam eder. Bu hikâyede sorun pahalı makine değil, açılıştan önce bağlanan ve geri alınamayan sabit maliyettir. Açılış bütçesini küçültmenin dört yolu:
- Satın almak yerine kiralayın ya da finanse edin. Espresso makinesi ve soğutma ekipmanı için kiralama veya tedarikçi finansmanı, açılışta ödenen nakdi azaltır. Kahve tedarikçileri bazen makineyi çekirdek alım sözleşmesine bağlı olarak verir; sözleşmenin süresine ve cezai şartına bakın.
- İkinci el ekipman alın, ama yalnızca servis geçmişi belli olanı. Kapanan işletmelerden çıkan soğutucular, tezgâhlar ve mobilyalar iyi bir kaynaktır.
- Siparişi ekibin zaten taşıdığı telefonlarla alın. Ayrı el terminali ve kasa donanımı satın almak yerine, mevcut telefon, tablet ve bilgisayarlarda çalışan bir sipariş sistemi seçin. Bütçeden bütün bir donanım kalemi çıkar.
- Tek bir termal yazıcıyla başlayın. Al-götür kahveci ya da küçük bir butik cafe için tezgâhta tek bir 80 mm termal yazıcı yeterlidir. Mutfak büyürse ikincisini eklersiniz. Yazıcı seçimi için fiş yazıcı rehberimize bakın.
Bir de zaman tarafı var: ruhsat ve kayıt başvurusunu, kira sözleşmesinin ilk gününden önce planlayın. Mümkünse kira sözleşmesine tadilat ve ruhsat süresi için kirasız bir dönem koyun.
Aylık giderler ve başa baş noktası
Açılış bütçesi bir kez ödenir. Cafe’yi ayakta tutan ise aylık gider tablosudur:
| Aylık gider | Not |
|---|---|
| Kira | Genellikle en büyük sabit kalem |
| Personel | Maaşlar, SGK primleri, yemek ve yol |
| Faturalar | Elektrik (espresso makinesi ve soğutma), su, doğalgaz, internet |
| Mal maliyeti | Kahve, süt, tatlı, ambalaj; satışla birlikte artar |
| Kart komisyonu | Banka POS’u üzerinden geçen satışlar |
| Muhasebe | Mali müşavir ücreti |
| Bakım ve sarf | Makine bakımı, su filtresi, temizlik, fiş kâğıdı |
Başa baş noktası, sabit giderlerinizi kapatmak için ayda ne kadar satış yapmanız gerektiğidir.
Örnek hesap (rakamlar örnektir, kendi teklif ve tahminlerinizle değiştirin):
- Aylık sabit giderleri toplayın (kira, personel, faturalar, muhasebe). Diyelim ki 300.000 TL.
- Ortalama bir siparişin tutarını ve mal maliyetini tahmin edin. Diyelim ki ortalama sipariş 250 TL, bunun 75 TL’si mal maliyeti ve kart komisyonu. Sipariş başına kalan katkı: 250 − 75 = 175 TL.
- Başa baş için gereken sipariş sayısı: 300.000 ÷ 175 ≈ 1.715 sipariş/ay.
- Ayda 30 gün açıksanız: 1.715 ÷ 30 ≈ 57 sipariş/gün.
Son satır, hesabın en değerli kısmıdır. Günde 57 sipariş, açık olduğunuz her saat için kaç misafir demek? Seçtiğiniz sokaktan o kadar insan geçiyor mu? Kira sözleşmesini imzalamadan önce dükkânın önünde bir öğle ve bir akşam saati durup geçenleri sayın.
İlk kez cafe açanların 5 hatası
- Bütçeyi makineye ve dekora harcamak, yedek nakit bırakmamak. İlk aylar çoğu zaman zararla geçer. Üç aylık sabit gideri bir kenara koyun.
- Ruhsatı kira sözleşmesinden sonra düşünmek. Okul mesafesi, içkili yer bölgesi ya da tesisat yüzünden ruhsat alınamayan bir dükkânın kirasını ödemeye devam edersiniz.
- Devri kontrol etmeden almak. Devraldığınız ekipmanın servis kaydına, ruhsatın faaliyet konusuna ve varsa borçlara bakın.
- Menüyü fazla geniş tutmak. Her yeni ürün yeni bir stok, yeni bir hazırlık ve yeni bir israf demektir. Açılışta kısa bir menüyle başlayın; satış verisine göre genişletin.
- Fiyatı bir kez belirleyip unutmak. Maliyetler her ay değişirken menü fiyatları yerinde kalırsa kârlılık sessizce erir. Fiyatlarınızı en az üç ayda bir gözden geçirin ve kapıdaki listeyi de aynı gün güncelleyin.
Açılış öncesi kontrol listesi
Konsept ve yer
- Konsept seçildi (al-götür, butik, cafe-restoran) ve alkol kararı verildi.
- Dükkânın önünde yaya sayımı yapıldı; başa baş için gereken günlük sipariş sayısıyla karşılaştırıldı.
- Belediyeye dükkânın ruhsat alıp alamayacağı soruldu (okul mesafesi, içkili yer bölgesi, imar).
- Kira sözleşmesinde tadilat ve ruhsat süresi için kirasız dönem konuşuldu.
Belgeler
- Vergi ve oda kaydı yapıldı.
- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu yapıldı; belediyenin istediği belgeler (gerekiyorsa itfaiye raporu) tamam.
- Gıda işletmesi kaydı yapıldı; gıda işletmesi karekodu basılıp asıldı.
- Personelin hijyen eğitimi belgeleri tamam.
- Yazarkasa (ÖKC) ve kart okuyucu için mali müşavirle konuşuldu.
Açılış
- Kapıda ve masalarda fiyat listesi var; hesapta servis veya kuver kalemi yok.
- Sipariş sistemi kuruldu, menü girildi, ekip denendi.
- Yazıcıdan test fişi basıldı; Türkçe karakterler doğru çıkıyor.
- Üç aylık sabit gideri karşılayacak yedek nakit ayrıldı.
Rolleri ve ilk ekibinizi nasıl kuracağınızı komi nedir yazımızda anlattık.