QR menü, masadaki, kapıdaki ya da paket üzerindeki bir karekodu telefon kamerasıyla okutan misafirin menüyü kendi ekranında açmasıdır. Kâğıt menü basmak, her zamda yeniden bastırmak ve yıpranan menüleri değiştirmek yerine, menünüz tek bir adreste durur; karekod o adrese götürür.
Ama her QR menü aynı değildir. Karekodu bir PDF dosyasına bağlarsanız, fiyat değiştiğinde dosyayı yeniden hazırlamanız ve yeniden yüklemeniz gerekir; çoğu işletme bunu yapmaz ve misafir eski fiyatları görür. Karekodu her zaman güncel olan bir web menüsüne bağlarsanız, fiyatı bir kez değiştirdiğinizde karekodu okutan herkes yeni fiyatı görür. Bu rehberin özü bu farktır.
Ayrıca 11 Ekim 2025’ten beri Türkiye’de masalardaki fiyat listesi karekodla gösterilebiliyor. Ama karekod kapıdaki listenin yerine geçmiyor ve misafir isterse liste ayrıca verilmek zorunda. Aşağıda QR menünün nasıl kurulacağını, karekodun nereye konacağını, etiketlerin nasıl basılacağını ve kuralların ne dediğini anlatıyoruz. Kurallar konusunda bu yazı genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir.
QR menü nedir?
QR (Quick Response) kod, kare biçimli iki boyutlu bir koddur. İçinde genellikle bir internet adresi saklanır. Telefonun kamerası kodu tanır ve adresi açar. Türkçede karekod da denir; “karekod menü” ve “QR menü” aynı şeydir.
Bir QR menü üç parçadan oluşur:
- Menü: ürünler, açıklamalar, fiyatlar, ekstralar. Bir web sayfasında ya da bir dosyada durur.
- Adres: menünün internetteki yeri.
- Karekod: o adresi taşıyan, basılı görsel.
Misafir açısından süreç basittir: kamerayı açar, koda tutar, menü açılır. Uygulama indirmesi gerekmez. İşletme açısından asıl soru, birinci parçanın, yani menünün kendisinin nasıl tutulduğudur.
QR menü, QR sipariş değildir
İki kavram sık karışır. QR menü, misafirin menüyü okumasıdır; sipariş yine garsona verilir. QR sipariş ise misafirin telefondan sipariş verdiği, bazen de ödeme yaptığı ayrı bir sistemdir. Bu yazı QR menüyü anlatıyor.
PDF QR menüler neden işe yaramaz?
Bir cafe düşünün. Lamine menüler her zamda yanlış kalıyor. Sahibi bir gün menünün PDF’ini hazırlayıp bir karekoda bağlıyor ve masalara yapıştırıyor. Altı ay sonra durum şöyle: misafirler karekodu okutuyor, 6 MB’lık bir dosya mobil veride yavaş yavaş iniyor, ekranda küçücük yazılarla bir A4 sayfası açılıyor ve fiyatlar iki zam öncesinin fiyatları. Dosyayı güncellemek kimsenin aklına gelmemiş.
PDF menünün sorunları:
- Fiyat eskir. Her değişiklikte dosyanın yeniden hazırlanması ve aynı adrese yüklenmesi gerekir. Bir adım atlanırsa karekod eski dosyayı göstermeye devam eder.
- Ağırdır. Fotoğraflı, tasarımlı bir PDF birkaç megabayt tutar; zayıf bağlantıda açılmaz.
- Telefona uymaz. A4 için tasarlanmış sayfa telefonda büyütülüp kaydırılarak okunur.
- Tek dillidir. Turist misafir için ayrı bir dosya, ayrı bir karekod gerekir.
- Eksik ürün riski taşır. Menüye eklenen yeni ürün dosyaya eklenmezse, fiyat listesinde olmayan bir ürün satmış olursunuz. 2025’ten beri bu ayrı bir aykırılıktır (aşağıda).
Çözüm: karekodu dosyaya değil, canlı bir web menüsüne bağlayın
Kural tektir: karekod bir dosyayı değil, her zaman güncel olan bir web menüsünü göstermelidir. Fiyat tek bir yerde değişir; karekodu okutan herkes, değişikliğin yapıldığı andan itibaren yeni fiyatı görür.
İyi bir canlı web menüsünün özellikleri:
- Tek kaynak. Menüyü düzenlediğiniz yer ile misafirin gördüğü yer aynıdır. Ayrı bir dosya, ayrı bir yükleme adımı yoktur.
- Telefona göre tasarlanmış. Kategoriler, ürün adları ve fiyatlar küçük ekranda büyütmeden okunur.
- Hafif. Sayfa zayıf bağlantıda da birkaç saniyede açılır.
- Bütün ürünler ve ekstralar fiyatıyla. “Yulaf sütü +20 TL” gibi ekstralar da görünür, çünkü fiyat listesinde sunulan her şeyin yer alması gerekir.
- Okuyucunun dilinde. Başlıklar ve düğmeler misafirin telefonunun diliyle açılırsa, turist misafir için ayrı bir menüye gerek kalmaz.
- Kalıcı bir adres. Karekod bir adresi taşır. Adres değişirse basılı bütün karekodlar boşa gider. Adresi baştan seçin, karekodları sonra basın.
Adım adım: QR menü nasıl yapılır?
- Menüyü dijital olarak kurun. Kategoriler, ürünler, açıklamalar, fiyatlar ve ekstralar.
- Menünün kalıcı adresini belirleyin. İşletmenizin adına yakın, kısa ve değiştirmeyeceğiniz bir adres seçin.
- Adresin karekodunu oluşturun. Karekodun içinde yalnızca bu adres olsun; arada yönlendiren ve ileride kapanabilecek bir kısa link hizmeti kullanmayın.
- Telefonla deneyin. Farklı telefonlarla, Wi-Fi’da ve mobil veride okutun.
- Etiketleri basın ve yerlerine koyun (aşağıda).
- Bir fiyatı değiştirip deneyin. Değişikliğin karekoddan açılan menüde göründüğünü kontrol edin.
Karekodu nereye koymalı?
Karekodun yeri, misafirin onu ne zaman okutacağını belirler.
| Yer | Ne işe yarar | Dikkat |
|---|---|---|
| Masa üstü etiketi | Oturan misafir menüyü hemen açar | Masanın köşesine, tabak ve bardağın kapatmayacağı yere |
| Masa kartı (üçgen kart) | İki yönden okunur, taşınabilir | Rüzgârlı terasta sabitleyin |
| Kapı ve vitrin | İçeri girmeden menüye bakmak isteyen için | Kapıdaki zorunlu fiyat listesinin yerine geçmez |
| Tezgâh ve kasa | Al-götür ve self servis için | Sırada bekleyen okutabilsin diye göz hizasında |
| Paket ve poşet | Bir sonraki sipariş için menüyü eve taşır | Paket üzerinde etiket ya da broşür olarak |
| Sosyal medya ve harita kaydı | Adresin kendisi paylaşılır | Karekoda gerek yok; bağlantıyı doğrudan verin |
Karekod ile gıda işletmesi karekodu karışmasın
28 Temmuz 2025’ten beri restoran ve kafelerin, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gıda işletmesi karekodunu tüketicinin göreceği bir yerde (A5 ya da A4 boyutunda) bulundurması zorunlu. O karekod işletmenin resmî kaydını ve son denetim tarihini gösterir; menünüzü değil. Bakanlığın yönergesi o karekodun isteğe bağlı olarak menülerde ve masa üzerinde de (A6 ya da A7 boyutunda) sunulabileceğini söylüyor. İkisini aynı masada kullanıyorsanız, misafirin hangisinin menü olduğunu anlaması için menü karekodunun yanına kısa bir “Menü” yazın.
Etiketleri doğru basmak
Karekodun işe yaraması, okunmasına bağlıdır. Etiket basarken:
- Kontrast: Koyu kod, açık zemin. Kodu ters (açık kod, koyu zemin) basmayın; bazı telefonlar okumaz.
- Kenar boşluğu: Kodun çevresinde boş bir kenar bırakın. Kodu bir çerçevenin, resmin ya da yazının içine sıkıştırmayın.
- Boyut ve mesafe: Misafirin oturduğu yerden telefonu uzatarak okutabileceği büyüklükte basın ve basmadan önce o mesafeden deneyin.
- Kodun yanına kısa bir söz: “Menü için okutun” gibi bir cümle ve işletmenizin adı. Misafir kodun ne açacağını bilir.
- Dayanıklılık: Masa etiketleri silinir, ıslanır ve güneş görür. Laminasyonlu ya da su geçirmez etiket kullanın; terasta güneşte solmayan malzeme seçin.
- Yedek: Bir sayfa yedek etiket hazır olsun. Kalkan, çizilen etiketi aynı gün değiştirin.
- Adres sabitse basın. Menünün adresini değiştirmeyi düşünüyorsanız önce değiştirin, sonra basın. Adres değişirse eski etiketlerin hepsi boşa çıkar.
2025 kuralı: karekod masada olabilir, kapıda yetmez
Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nin 8. maddesi 11 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’de yeniden yazıldı. Yönetmelik “karekod”u ilk kez tanımladı: fiyat listesine erişimi sağlayan görsel. Lokanta, restoran, kafe ve pastaneler için kurallar:
- Kapının önünde fiyat listesi zorunlu. Birden fazla giriş kapısı varsa her kapı için ayrı liste. Yönetmelik bu liste için karekod seçeneği tanımıyor.
- Masalarda fiyat listesi zorunlu; karekodla da gösterilebilir. Ama misafir isterse fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunlu. Yani masalarınızda yalnızca karekod varsa, isteyen misafire verebileceğiniz basılı listeler hazır olmalı.
- Sunulan bütün ürünler listede yer almalı. Karekodun açtığı menüde olmayan bir ürünü satmak, eksik liste demektir. Yönetmelik, aykırılık sayısını listede eksik veya hatalı gösterilen ürün sayısına göre belirler.
- Ek ücret yok. 30 Ocak 2026’dan beri yiyecek ve içecek işletmelerinde servis, masa, kuver ve benzeri ücretler alınamıyor; menüde bu tür ifadelere de yer verilemiyor. Ayrıntılar kuver ve servis ücreti yazımızda.
Kuralların pratik sonucu: QR menü kâğıt listeyi tamamen kaldırmaz, ama onu tek bir kaynaktan beslenen bir yedeğe dönüştürür. Kapıdaki liste ve isteyen misafire verilecek liste, karekodun açtığı menüyle aynı fiyatları göstermelidir. Bunu sağlamanın yolu, ikisini de aynı ana listeden çıkarmaktır.
Ücretsiz mi, ücretli mi? QR menü seçerken bakılacaklar
Google Play’de ve internette onlarca QR menü aracı var; “ücretsiz qr menü” ve “qr menü fiyatları” aramaları da bu yüzden yoğun. Marka karşılaştırması yapmıyoruz; bunun yerine her aracı aynı sorularla tartın.
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| Karekod bir dosyayı mı, canlı bir sayfayı mı gösteriyor? | PDF eskir; canlı sayfa her zaman günceldir |
| Fiyatı değiştirdiğimde menü anında güncelleniyor mu? | Kapı listesiyle masa menüsünün tutması buna bağlı |
| Adres kimin? Aboneliği bırakırsam karekod çalışmaya devam eder mi? | Basılı etiketler adrese bağlıdır |
| Ekstralar ve seçenekler fiyatlarıyla görünüyor mu? | Sunulan her şey listede olmalı |
| Menü misafirin dilinde açılıyor mu? | Turist misafir için ayrı menüye gerek kalmaz |
| Sayfa telefonda hızlı açılıyor mu? | Zayıf bağlantıda yavaş menü kapalı menüdür |
| Ücretsiz sürümde reklam ya da başka işletmelerin tanıtımı var mı? | Menünüzde rakibinizin reklamı çıkabilir |
| Basılabilir etiket ve masa kartı veriyor mu? | Tasarımı kendiniz yapmak zorunda kalmazsınız |
| Menüyü sipariş ve adisyon sisteminizle aynı yerden mi yönetiyorsunuz? | İki ayrı menü, iki ayrı fiyat demektir |
Son soru en çok gözden kaçandır. QR menünüz bir araçta, adisyon sisteminiz başka bir araçta duruyorsa, her zamda iki menüyü ayrı ayrı güncellemeniz gerekir. Er geç biri geride kalır ve hesaptaki fiyat ile karekodun gösterdiği fiyat ayrışır.
Kontrol listesi
- Karekod bir dosyaya değil, canlı bir web menüsüne bağlı.
- Menünün adresi kalıcı; etiketler adres kesinleştikten sonra basıldı.
- Menüde bütün ürünler ve ekstralar fiyatlarıyla var.
- Kapının önünde (her kapıda) basılı fiyat listesi var.
- Masalarda karekod var ve isteyen misafire verilecek basılı liste hazır.
- Gıda işletmesi karekodu da asılı; menü karekodunun yanında “Menü” yazıyor.
- Etiketler laminasyonlu; yedek etiket sayfası hazır.
- Bir fiyatı değiştirip karekoddan açılan menüde görüldüğü denendi.
- Menüde servis, kuver ya da masa ücreti ifadesi yok.
Menünün siparişe nasıl dönüştüğünü adisyon nedir yazımızda anlattık.